Motto.
„Wierność korzeniom nie oznacza mechanicznego kopiowania wzorów z przeszłości. Wierność korzeniom jest zawsze twórcza, gotowa do pójścia otwarta na nowe wyzwania, wrażliwa na „znaki czasu”. Wyraża się ona także w trosce o rozwój rodzimej kultury, w której wątek chrześcijański obecny od samego początku. Wierność korzeniom oznacza nade wszystko umiejętność budowania organicznej więzi między odwiecznymi wartościami, które tyle razy sprawdziły się w historii, a wyzwaniami świata współczesnego, między wiarą a kulturą, między Ewangelią a życiem. Życzę moim rodakom Polsce, aby w ten sposób umiała być wierna sobie i tym korzeniom, z których wyrosła. Polska wierna swym korzeniom. Europa wierna swym korzeniom. (Jan Paweł II, Kraków 1997)


Wiatrak który możemy podziwiać w Bierzgłowie liczy sto pięćdziesiąt lat. Podczas inwentaryzacji, którą wykonywaliśmy przed rozpoczęciem prac konserwatorskich, odnaleziono belkę z napisem: „Piotr Jasinowski, 1867 rok”.
Właścicielem wiatraka była rodzina Waltrów. Ostatni młynarz – Władysław obsługiwał wiatrak – młyn do roku 1958. W latach późniejszych wiatrak nieczynny.

 

 

 


W roku 2007 rodzina Waltrów postanowiła przekazać swoją własność – wiatrak, wraz z otaczającą działką parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Bierzgłowie. Parafia rozpoczęła starania o odbudowę.
W roku 2010 pozyskano dotację w ramach programu „Ochrona dziedzictwa kulturowego województwa kujawsko – pomorskiego” ze środków Unii Europejskiej - 65%, Urzędu Marszałkowskiego – 15% oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska - 20% na odtworzenie urządzeń mielniczych. Koszt zakupu materiałów – 67 m3 drewna wraz z gontem do pokrycia dachu, koszty założenia przyłącza energetycznego, instalacji odgromowej, koszt budowy do wiatraka pokryto ze środków Urzędu Gminy Łubianka. Parkan drewniany wokół wiatraka, liczący 138 m (tysiąc sztachetek) to efekt pracy społecznej parafian, a drewno ufundowane zostało przez tartak w Brąchnowie.
Na wniosek parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Bierzgłowie 17 listopada 2009 r. wiatrak został wpisany do rejestru zabytków Kujawsko – Pomorskiego Konserwatora Zabytków.


Wiatrak składa się z trzech kondygnacji. Liczy 14 m wysokości, ze śmigłami prawie 19 m . Część parterowa nie jest używana. Znajdują się tu sztember, podwaliny, zastrzały, czyli podstawa. Tak wysoki budynek nie posiada fundamentu. Po prostu leży na kamieniach, wkopanych w ziemię. Kamienie wyznaczają kierunki północ – południe oraz wschód – zachód. W tej części przechowuje się płachy, które zapina się na śmigi. Skrzydła wiatraka, w zależności od natężenie wiatru, są wypełnione w całości, albo tylko w części. Zapierzone w liczą 60 m2 powierzchni.
Na pierwsze piętro prowadzą zewnętrzne schody. To piętro, gdzie młynarz odbiera mąkę. Tu znajdują się zsypy, do których podczepia się worki na mąkę, spadająca przez nie z wyższej kondygnacji, spod kamieni młyńskich. Na tej kondygnacji znajduje się również przekładnia, która przenosi obroty – napęd na kamienie młyńskie.

 

Drugie piętro to piętro zbożowe. Worki ze zbożem na drugie piętro wciąga się na zewnątrz wiatraka. Można to uczynić za pomocą windy, wykorzystującej skrzydłowy i jego obroty, gdy wiatrak się obraca. Jeżeli wiatrak jest w stanie spoczynku, gdy nie ma wiatru, młynarz wciąga ręcznie za pomocą specjalnego kołowrotka. Ponad kamieniami znajdują się specjalne zasypy, do nich wsypuje się zawartość całego worka. Drgania przy pracy młyna powodują, stopniowo ziarna zboża spadają na kamienie. Wiatrak w Bierzgłowie posiada dwa złożenia kamieni, czyli cztery kamienie. Jedno złożenie do mielenia mąki, drugie do mielenia na śrut.
Wiele elementów starych podczas obudowy zostało użytych ponownie: sztenber, zastrzały, koło paleczne, kamienie młyńskie. Tylko elementy konstrukcji są całkowicie wymienione. Wiatrak ma być używany w celach edukacyjnych.
Po odnowieniu został uroczyście poświęcony 7 maja 2011 przez ks. biskupa Andrzeja Suskiego. Wstęgę upleciony warkocz słomy, za pomocą sierpów przecięli biskup Andrzej, Marszałek Województwa Kujawsko – Pomorskiego Piotr Całbecki, Prezes WFOŚ Emilia Kawka - Patek, Wójt Gminy Łubianka Jerzy Zająkała, Starosta Toruński.
Wiatrak nosi imię Jan Paweł.

Zwiedzanie.
Szkoły lub zorganizowane grupy mogą brać udział w warsztatach pt. „Zagroda wiejska” (maj – sierpień) lub ziarenka do bochenka” (wrzesień  - październik). Zapisy, rezerwacja terminów w Szkole Leśnej na Barbarce. Tel. 56/657 60 85. Osoby indywidualne zainteresowane zwiedzaniem mogą kontaktować się z młynarzem. Tel. 56/678 81 85.
Przy okazji zachęcamy do odwiedzenia kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia NMP w Bierzgłowie, zbudowane ok. 1300 r ( 200 m ) oraz pokrzyżackiego zamku, zbudowanego 1260 r, znajdującego się w nim Diecezjalnego Centrum Kultury, w Zamku Bierzgłowskim ( 3 km)

Tekst:: ks. dr Rajmund Ponczek
Zdjęcia: Feliks Stolkowski
 

© grupa-eth.pl | All right reserved | Made by grupa-eth.pl | login
Dodaj załącznik do tego dokumentu